Podatek od pożyczki: kiedy NIE musisz go płacić?

Małgorzata Michalak 11:52 Marzec 16th, 2020

Pożyczając pieniądze w banku lub alternatywnej instytucji finansowej, musimy się liczyć z koniecznością poniesienia pewnych kosztów. Między innymi z tego względu wielu z nas decyduje się na pożyczki prywatne. Warto jednak wiedzieć, że pożyczając pieniądze od rodziny czy znajomych musimy również liczyć się z koniecznością dopełnienia pewnych obowiązków. Mowa nie tylko przede wszystkim o opłaceniu podatku PCC. Kiedy podatek od pożyczki jest konieczny? Kiedy i pod jakimi warunkami można go uniknąć?

Pożyczka prywatna – czym jest i kiedy warto po nią sięgnąć?

Często stajemy przed koniecznością zwrócenia się z prośbą o pomoc do naszych bliskich. Na taki krok decydujemy się, gdy szybko potrzebujemy pieniędzy, ponieważ chcemy skorzystać z nadarzającej się okazji inwestycyjnej lub dokonać korzystnego zakupu, a nie zawsze możemy liczyć na pomoc ze strony banku lub na szybką pożyczkę na raty przez Internet – chociażby ze względu na naszą niekorzystną historię kredytową.

W takich sytuacjach pożyczka prywatna jest jak najbardziej rozsądnym rozwiązaniem. Konieczne jest jednak znalezienie znajomego, członka rodziny lub innej osoby, która będzie chciała udzielić nam finansowego wsparcia. O czym pamiętać decydując się na taki krok?

W pierwszej kolejności trzeba pamiętać o zawarciu umowy w formie pisemnej, w której znajdą się konkretne zapisy dotyczące kwoty pożyczki, terminach jej spłaty oraz ewentualnych odsetkach. Dzięki temu oszczędzimy sobie wielu problemów i potencjalnych konfliktów w przyszłości. Pamiętać należy również o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz konieczności zgłoszenia pożyczki w Urzędzie Skarbowym, w celu uniknięcia obowiązku podatkowego.

Podatek od pożyczki 2020 – ile wynosi i kiedy trzeba go zapłacić?

Decydując się na pożyczkę prywatną wydawać by się mogło, że oszczędzamy, ale musimy pamiętać o obowiązku podatkowym, który może podnieść finalny koszt naszej pożyczki. W przypadku pożyczek udzielonych przed 1 stycznia 2019 roku obowiązkowy podatek od czynności cywilnoprawnych wynosił 2%. Po zmianach wprowadzonych przez ustawodawcę, obowiązujących od początku 2019 roku, został on istotnie zredukowany – podatek od pożyczki prywatnej wynosi w 2020 roku zaledwie 0.5%.

Dużą zachętą do korzystania z finansowego wsparcia bliskich są również zwolnienia z obowiązku podatkowego. Kiedy podatek od pożyczki prywatnej nie jest konieczny? Istnieje kilka przypadków, w których z podatku od pożyczki prywatnej możemy być zwolnieni. Pierwszym z nich jest pożyczka od członka rodziny, który należy do tzw. pierwszej grupy podatkowej, a mówiąc prościej – można zaliczyć go do grona bliskiej rodziny. Stopień pokrewieństwa nie jest jednak jedynym warunkiem uniknięcia podatku. Ustawodawca nakłada również limit kwoty pożyczki – łączna wartość pożyczek uzyskanych od danej osoby na przestrzeni 5 ostatnich lat nie może przekroczyć kwoty 9 637 zł.

Czy zawsze przekroczenie wskazane powyżej limitu jest jednoznaczne z obowiązkiem podatkowym? Okazuje się, że nie! Jeśli pożyczkodawca jest z nami blisko spokrewniony (tj. zalicza się do jednej z poniższych grup: wstępny, zstępny, małżonek, rodzeństwo, pasierb lub ojczym), wówczas możemy liczyć na zwolnienie z obowiązku opłacenia podatku PCC, jednak pod pewnymi warunkami. Konieczne jest dopilnowanie pewnych formalności – udokumentowanie otrzymania pożyczki (musi być ona przekazana na rachunek bankowy przelewem lub przekazem pocztowym, a sam fakt jej otrzymania należy w terminie 14 dni zgłosić w Urzędzie Skarbowym przy pomocy formularza PCC-3. Obowiązek podatkowy każdorazowo ciąży na pożyczkobiorcy.

Pożyczka prywatna czy tania pożyczka na raty?

Warto zatem rozważyć w pierwszej kolejności osoby z najbliższej rodziny – jeśli znajdziemy pośród nich kogoś, kto będzie mógł i chciał udzielić nam pożyczki, unikniemy niepotrzebnych kosztów. Co w sytuacji, gdy nie uda nam się znaleźć nikogo, kto mógłby pomóc w potrzebie? Na pożyczkę w banku najprawdopodobniej będziemy musieli dość długo czekać. Rygorystyczne zasady oceny ryzyka w bankach mogą też skutecznie uniemożliwić nam uzyskanie finansowania w banku. W sytuacji takiej sprawdzić mogą się: chwilówka ratalna, o ile będziemy mogli szybko zwrócić środki, lub znacznie dogodniejsze pod względem spłaty pożyczki pozabankowe na raty długoterminowe.