Czy zdolność kredytowa przy staraniu się o pożyczkę ratalną ma znaczenie?

Małgorzata Michalak 14:06 Sierpień 5th, 2020

Zgodnie z raportem BIK w połowie 2019 r. zadłużenie polskich gospodarstw domowych wynosiło 648 mld zł. Polacy najliczniej zadłużają się w bankach. Na drugim miejscu uplasował się sektor pożyczkowy. Czy banki i firmy pożyczkowe badają zdolność kredytową każdego wnioskodawcy? Czy łatwiej dostać pożyczkę w banku, czy w firmie pożyczkowej?

Czym jest zdolność kredytowa?

Dla wielu osób pojęcia: zdolność kredytowa, wiarygodność kredytowa i historia kredytowa są tożsame. Owszem, mają one sporo wspólnego, nie są jednak synonimami. Wszystkie są wskaźnikami branymi pod uwagę podczas analizy ryzyka udzielenia danemu klientowi kredytu lub pożyczki. Zdolność kredytowa to zdolność kredytobiorcy czy pożyczkobiorcy do terminowego spłacenia zobowiązania. Brak zdolności kredytowej jest podstawą do odmowy udzielenia kredytu czy pożyczki. Z kolei współczynnik, jakim jest wiarygodność kredytowa, obrazuje przyzwyczajenia finansowe konkretnej osoby. W ramach wiarygodności kredytowej zawarta jest historia kredytowa, dzięki której pożyczkodawca dowiaduje się, jak wnioskodawca radził sobie ze spłatą wcześniejszych zobowiązań. W uzyskaniu informacji na temat rzetelności i terminowości spłat poprzednich zadłużeń pomagają instytucjom finansowym m.in. takie bazy jak BIK (Biuro Informacji Kredytowej) czy KRD (Krajowy Rejestr Długów).
Osoby, które nie posiadają odpowiednich możliwości finansowych, mogą sprawdzić w naszym poradniku, jak poprawić swoją zdolność kredytową w BIK.

Jak przebiega analiza zdolności kredytowej?

Każdy bank i firma pożyczkowa stosuje swoje własne algorytmy do obliczania zdolności kredytowej. W związku z tym, może się tak zdarzyć, że jedna instytucja wyda negatywną decyzję kredytową, a inna stwierdzi, że ryzyko przyznania zobowiązania danej osobie jest akceptowalne i wyda decyzję pozytywną.

Banki analizują zdolność kredytową klienta bardzo dokładnie. To głównie ten proces wpływa na długi czas oczekiwania na decyzję kredytową (w przypadku kredytu hipotecznego analiza trwa nawet kilka tygodni). Analizę można podzielić na dwie zasadnicze części: ilościową i jakościową.

Analiza ilościowa polega na dokładnym sprawdzeniu dochodów wnioskodawcy (ich wysokości i regularności) oraz na porównaniu ich z wydatkami (koszty utrzymania gospodarstwa domowego oraz wszystkie inne posiadane zobowiązania, np. karty kredytowe, raty, inne pożyczki). Badając wydatki, bank przeprowadzi analizę wyciągów z rachunku bankowego. Wnioskujący o kredyt proszony jest o dostarczenie zaświadczeń od pracodawcy potwierdzających rodzaj umowy o pracę i wysokość zarobków.

Analiza jakościowa to z kolei analiza takich czynników jak: wiek wnioskodawcy, stan cywilny, liczba osób w gospodarstwie domowym, wykonywany zawód, staż pracy oraz historia kredytowa. Instytucje finansowe opracowują tzw. scoring, czyli punktową ocenę ryzyka kredytowego (skala od 1 do 100). Im więcej punktów w scoringu, tym lepiej.

Udzielenie pożyczki bez analizy zdolności kredytowej klienta to dla banku czy firmy pożyczkowej duże ryzyko. Dlatego te ostatnie także dokonują analizy, jednak w sposób zdecydowanie mniej restrykcyjny. Więcej na ten temat w ostatniej części artykułu.
Jakie są zasady udzielania pożyczek w firmie SuperGrosz? Odpowiedź znajduje się w artykule Szybka pożyczka dla każdego – jakie są warunki przyznania?

Historia kredytowa oparta na danych z BIK i KRD

Biuro Informacji Kredytowej działa od 1997 r. Dzięki BIK banki i inne instytucje finansowe mogą oszacować zdolność kredytową klienta. Dokonywanie takiego sprawdzenia przed podpisaniem umowy jest jedną z wytycznych odpowiedzialnego pożyczania, czyli strategii, która z jednej strony ma chronić klientów przed ich własnymi nieracjonalnymi decyzjami (zapożyczanie się ponad miarę), a z drugiej pomaga odbudować zaufanie klientów do firm pożyczkowych, które zaczęły być kojarzone wyłącznie z lichwą i naciąganiem klientów.

Historia kredytowa każdego pożyczkobiorcy powstaje poprzez wymianę danych między BIK a bankiem czy firmą pożyczkową. Pożyczkodawca regularnie przekazuje do BIK informacje o każdej wpłaconej lub niewpłaconej racie. Dane W BIK aktualizowane są co 7 dni. Po całkowitej spłacie kredytu, dane o spłacie zobowiązania przestają być widoczne, chyba że, klient wyraził zgodę na przetwarzanie danych o kredycie. Warto to zrobić, szczególnie wtedy, gdy spłaty dokonywano regularnie. Są to bowiem bardzo pozytywne informacje, budujące historię kredytową, która pozwoli na łatwiejsze uzyskanie kolejnego kredytu w przyszłości. Jeśli jednak wystąpiły opóźnienia w spłacie raty wynoszące co najmniej 60 dni, BIK przechowa informację o tym fakcie, niezależnie od wyrażenia zgody przez klienta, i to przez 5 lat od momentu, kiedy kredyt zostanie w całości spłacony.

Osoby, które mają problem ze spłatą zobowiązania, mogą mieć poważne problemy, więcej informacji na ten temat, znajduje się w poradniku, Jakie są konsekwencje w opóźnieniu spłaty pożyczki?

Krajowy Rejestr Długów (KRD) również działa na zasadzie wymiany informacji, a tym różni się od BIK, że z gromadzonych tam danych mogą korzystać nie tylko instytucje finansowe, ale niemal wszyscy. Wpisu do KRD mogą dokonać np. dostawcy mediów, wobec których osoba lub firma ma dług. Początkowo w bazie znaleźć można było tylko informacje negatywne (o zaległościach w spłacie). Obecnie uruchomiono także usługę FairPay, dzięki której można w KRD zamieścić także informacje pozytywne, umieszczane tam niejako w nagrodę za terminową spłatę. Dane widoczne w KRD dotyczą nie tylko pożyczek czy kredytów, ale także mandatów, podatków, alimentów. Negatywny wpis do KRD znacznie obniża wiarygodność klienta, w związku z tym szanse na uzyskanie pożyczki spadają.

Pozytywna historia kredytowa to większe możliwości finansowe w przyszłości, dlatego tak ważne jest spłacanie wszelkich swoich zobowiązań na czas.

Pożyczka ratalna – jeśli nie masz odpowiedniej zdolności kredytowej w banku

Podstawowa różnica w zakresie udzielania pożyczek między bankami a firmami pożyczkowymi to formalizm. Pozabankowa pożyczka ratalna lub chwilówka to produkty, których udzielenie może odbyć się w pełni zdalnie (online lub telefonicznie), a firma pożyczkowa podejmie decyzję nawet w 15 minut. Zamiast przedkładania papierowych zaświadczeń od pracodawcy, klient składa tylko oświadczenia dotyczące miesięcznych dochodów i wydatków. Na podstawie tych oświadczeń pożyczkodawca, stosując własne algorytmy, oszacuje zdolność kredytową osoby wnioskującej o pożyczkę.

Firmy udzielające pożyczek w sposób odpowiedzialny sprawdzają swoich klientów w bazach, takich jak BIK czy KRD. Robią tak ze względu na duże ryzyko, jakim jest pożyczanie pieniędzy zadłużonym lub niewypłacalnym osobom. Więcej na ten temat, znajduje się w artykule Chcesz zaciągnąć szybką pożyczkę ratalną – sprawdź, czym jest responsible lending.

Jeśli jakaś firma pożyczkowa obiecuje pożyczkę bez sprawdzania zdolności kredytowej, to najprawdopodobniej jej koszt będzie o wiele wyższy od pożyczki „z bazami”. Pożyczkodawca zapewne zażąda dodatkowego zabezpieczenia, np. w postaci poręczyciela, który będzie miał odpowiednią zdolność kredytową. Sprawdzanie zdolności kredytowej klienta przed podpisaniem z nim umowy, znacznie zmniejsza ryzyko, że klient okaże się niewypłacalny, a co za tym idzie, kłopotliwy dla pożyczkodawcy. Jeżeli więc zależy Ci na dobrych warunkach zaciągnięcia pożyczki ratalnej, zobacz jak poprawić swoją zdolność kredytową.

Zdecydowanie łatwiej uzyskać pożyczkę w firmie pożyczkowej niż w banku, głównie ze względu na bardziej elastyczne zasady ich udzielania. Jeśli jednak chcemy skorzystać z oferty pożyczki bez sprawdzania zdolności kredytowej, należy bardzo dokładnie zapoznać się z ofertą i przeanalizować wszelkie dodatkowe koszty i ewentualne opłaty za opóźnienia, które mogą być w tym przypadku bardzo wysokie.